«Թրամփի երթուղին»՝ ավելին քան պարզապես տրանսպորտային միջանցք

Հայ-ամերիկյան համատեղ ձեռնարկության՝ TRIPP Development-ի կողմից նախատեսվող «Թրամփի երթուղու» կառուցումը Հայաստանում ունի ավելի խորը և բազմաշերտ նպատակներ, քան պարզապես տրանսպորտային ենթակառուցվածքի զարգացումը։ Այս եզրահանգումը հիմնված է նախագծի ռազմավարական իմաստի վերլուծության վրա։

Իմ տեսակետով՝ TRIPP-ը ապահովում է ԱՄՆ-ի առկայությունը Եվրոպա-Կովկաս-Ասիա միջազգային միջանցքում։ Սա թույլ է տալիս լուծել բազմաթիվ հարցեր՝ ոչ միայն տրանսպորտային և լոգիստիկ, այլև էներգետիկ, ընդերքային և ռազմաքաղաքական բնույթի։

Նախագծի հիմնական նպատակներից մեկը Սյունիքի տարածքում գտնվող օգտակար հանածոների, այդ թվում՝ ուրանի հանքավայրերի վերահսկումն է։ Այս հայտարարությունը հիմնված է Հայաստանի ընդերքաբանության ոլորտի առաջատար մասնագետի՝ երկրաբանա-հանքաբանական գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր, ակադեմիկոս Պետրոս Ալոյանի աշխատության վրա։ Նրա 2010 թվականին լույս տեսած աշխատության մեջ ներկայացված քարտեզը հստակ ցույց է տալիս Հայաստանում ուրանի պաշարների հիմնական գոտիները։

Այս համատեքստում պետք է նաև նշել ԱՄՆ-ի գեոտնտեսական նպատակները միջուկային էներգետիկայի ոլորտում։ Վաշինգտոնը հետ չի ուզում մնալ Չինաստանից և Ռուսաստանից, որտեղ միջուկային էներգետիկայի զարգացումը գնալով ավելի է արագանում՝ ներառելով նորարարական տեխնոլոգիաներ, ինչպիսիք են թորիումային և արագ նեյտրոններով ռեակտորները։ Ցայսօր ԱՄՆ շուկայում հարստացված ուրանի ամենախոշոր մատակարարը Ռուսաստանն է։

ԱՄՆ-ի մեկ այլ կարևոր նպատակն է Եվրոպայի շուկայում ուրանի մատակարարումների աղբյուրների դիվերսիֆիկացումը։ Ըստ տեսակետի՝ Թրամփի վարչակազմը Եվրոպան դիտում է որպես տնտեսական գաղութացման գոտի, և ուրանի մատակարարումների աղբյուրի դիվերսիֆիկացումը դեպի Ֆրանսիա կարող է նվազեցնել ԱՄՆ-ի ազդեցությունը։

Այսպիսով, «Թրամփի երթուղու» կառուցման նախագիծը, որը պաշտոնապես ներկայացվում է որպես տարանցիկ տրանսպորտային միջանցք, փաստացի դառնում է ԱՄՆ-ի ռազմավարական ներկայության և ազդեցության գործիք տարածաշրջանում՝ ունենալով լայնածավալ էներգետիկ և ընդերքային հետևանքներ։