Վիեննայում ԵԱՀԿ Խորհրդարանական վեհաժողովի ձմեռային նստաշրջանում ելույթ ունենալիս ես, որպես Հայաստանի Ազգային ժողովի պատգամավոր, հստակորեն նշել եմ, որ խաղաղությունը Հայաստանի համար ոչ թե խորհրդանշական փաստաթուղթ է, այլ տարածաշրջանային տրամաբանության ռադիկալ փոխակերպում և մեր ռազմավարական ընտրություն։
Այս հայտարարությունը հիմնավորվում է միջազգային հարաբերությունների ընթացիկ իրադրությամբ։ Դավոսում և Մյունխենի անվտանգության համաժողովում հնչած քննարկումները ազդարարեցին նոր պարադիգմայի ձևավորումը, որը բնութագրվում է անորոշությամբ և առճակատման փոխարեն համագործակցության ձգտմամբ։
Տասնամյակներ շարունակ Հարավային Կովկասը գործել է հենց այս առճակատման պարադիգմի շրջանակում։ Սակայն այսօր մեր տարածաշրջանը դարձել է այլ ուղի ընտրելու հազվագյուտ օրինակ՝ խաղաղության և համագործակցության կառուցման ուղին։ Այս ճանապարհը պահանջում է քաղաքական կամք, պատասխանատվություն և խիզախություն։
Հատկապես կարևոր է նշել 2025 թվականի օգոստոսի 8-ի իրադարձությունը, երբ Հայաստանի վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը և Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևը, ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփի ներկայությամբ, ստորագրեցին խաղաղության հռչակագիրը։ Այս փաստաթուղթը ոչ միայն փակեց թշնամանքի երկարատև մի էջ, այլև ստեղծեց նոր հնարավորություններ։
Անցած վեց ամիսների ընթացքում Հայաստանն ու Ադրբեջանը կարողացել են արձանագրել աննախադեպ առաջընթաց։ Եթե մեկ տարի առաջ որևէ մեկը առաջարկեր, որ մենք կքննարկենք տարածաշրջանային հաղորդակցությունների բացումը, փոխադարձ առևտրի ընդլայնումը, տնտեսական համագործակցության զարգացումը և պաշտոնական ու քաղաքացիական հասարակության ներկայացուցիչների փոխադարձ այցերի կազմակերպումը, շատերը դա կդիտարկեին որպես անիրատեսական երազանք։ Այսօր դրանք այլևս պարզապես ձգտումներ չեն, այլ ընթացիկ գործընթացներ։
Մեր համոզմամբ, տարածաշրջանային խաղաղությունը պետք է հիմնված լինի համապարփակ անվտանգության վրա՝ լիովին համահունչ ԵԱՀԿ սկզբունքներին։ Այն պետք է ապահովի ոչ միայն ուժի չկիրառումը, այլև ինքնիշխանության, տարածքային ամբողջականության, մարդու իրավունքների, ինչպես նաև տարածաշրջանի բոլոր ժողովուրդների արժանապատվության և անվտանգության հարգումը։
Այս ճանապարհը պահանջում է խիզախություն։ Այն պահանջում է քաղաքացիներին պատրաստել ոչ թե նոր էսկալացիայի, այլ համակեցության։ Այն պահանջում է առաջնորդությունից պատասխանատվություն։ Իսկական ուժը դրսևորվում է ոչ թե հակամարտությունը երկարաձգելու, այլ այն ավարտելու կարողությամբ։
