Հայաստանի ճակատագիրը որոշվում է ոչ թե Մոսկվայում, Վաշինգտոնում, Բրյուսելում կամ Փարիզում, այլ հենց Երևանում, մեր սահմաններում, մեր քաղաքացիների կողմից։ Այս կարևորագույն հայտարարությունը, որը հիմնարար է ներկայիս քաղաքական իրավիճակի իմաստավորման համար, չի պետք ընկալել որպես պարզ ասացվածք, այլ որպես գործողության ու մտածելակերպի հիմնական սկզբունք։
Ամենամեծ վտանգը, որը մենք պետք է հասկանանք, այն է, որ ներկայիս իշխանությունները կարող են սխալմամբ հավատալ, թե Հայաստանի ճակատագիրը որոշվում է այլ մայրաքաղաքներում։ Սա սխալ մտածելակերպ է, որը կարող է հանգեցնել ռազմավարական սխալների և երկրի շահերի խաթարման։
Ներկայիս նախընտրական շրջանում այս հիմնարար գաղափարի պատշաճ ընկալումը, դժբախտաբար, բացակայում է։ Քաղաքական դաշտում տեղի է ունենում զգալի ներքին էսկալացիա, որը ստեղծում է անվտանգության և կայունության համար լուրջ սպառնալիք։
Օրինակ, «Բարգավաճ Հայաստան» կուսակցության «Հայաստանի առաջարկ» ծրագրի հիմնական սկզբունքը՝ ներքին համերաշխությունը, բախվում է մեկ անձի կողմից հնչող ագրեսիայի և սպառնալիքների ալիքի հետ։ Երբ ներքին քաղաքական մթնոլորտը թունավորվում է, երբ քաղաքական հակառակորդներին դիտարկում են որպես թշնամի, երբ ներքին բանավիճը վերածվում է անձնական հաշվհատուցման, ապա դա անմիջական ազդեցություն է ունենում նաև արտաքին ոլորտի վրա։
Իրականում, ներքին էսկալացիան, այսպես թե այնպես, այս կամ այն չափով, շատ արագ կհանգեցնի արտաքին էսկալացիայի։ Եթե մենք այլ կերպ մտածենք, ապա ի վերջո ամեն ինչ կորոշվի Բաքվում։
Այս համատեքստում հատկապես մտահոգություն է առաջացնում Ուկրաինայի նախագահ Վոլոդիմիր Զելենսկու՝ Երևան այցելելուց առաջ Բաքվում կատարած այցի հանգամանքը։ Նրա այցի ընթացքում, որը նախատեսված էր աջակցություն հայտնելու համար, նա չարեց հակառուսական սադրիչ հայտարարություններ, բայց միևնույն ժամանակ չնշեց Ադրբեջանի կողմից իրականացվող սադրանքների մասին։ Նա գտնում էր, որ Ադրբեջանում սադրանքներն անթույլատրելի են, Ադրբեջանն այդպիսի երկիր չէ, իսկ Հայաստանում դա հնարավոր է։
Այս վերլուծությունը հանգեցնում է հարցի՝ արդյոք արժե խաղալ նման ռիսկային խաղեր, երբ երկրի տնտեսության բազմաթիվ ճյուղեր գտնվում են սնանկացման սահմանին։ Ի՞նչ է ստանում Հայաստանը։ Ոչ ոք ոչինչ չի ստանում։ Մենք նաև էսկալացիա ստացանք արտաքին սահմանին, տվյալ դեպքում՝ Ռուսաստանի հետ հարաբերություններում։
Վերջում, անհրաժեշտ է հարցադրել, թե ինչու է կառավարությունը արմատականացնում ներքին մթնոլորտը։ Ներկայիս պայմաններում իշխանության ղեկին գտնվելու լավագույն ժամանակը չէ տարբեր վերափոխումների համար, և ծրագրային բանավիճային մթնոլորտը վերածել արմատականացման միայն բացասական հետևանքներ կունենա։