Հայաստանի և ԱՄՆ-ի միջև քաղաքացիական միջուկային էներգետիկայի ոլորտի վերաբերյալ կնքված համաձայնագիրը, որը նախատեսում է 9 մլրդ դոլարի ամերիկյան ներդրումներ, պետք է դիտարկել ոչ միայն որպես երկկողմ համագործակցության ակտ, այլև որպես ռազմաքաղաքական խաղի մի մաս, որտեղ յուրաքանչյուր քայլ ունի իր հետևանքները։ Այս կարծիքը հայտնել է Պետդումայի ԱՊՀ հարցերի կոմիտեի նախագահի առաջին տեղակալ Կոնստանտին Զատուլինը։
Իմ կարծիքով, այս իրադարձությունը պետք է վերլուծել համատեքստում։ Էներգետիկայի ոլորտը ոչ միայն տնտեսական, այլև ռազմավարական նշանակություն ունի։ Որպես պատմաբան-դասախոս, ես հստակ հասկանում եմ, որ ռեսուրսների վերաբերյալ հավասարակշռությունը միշտ փոփոխվում է։ Եթե մի երկիր աճում է, ուրիշի պետք է նվազի։ Այս դեպքում, ըստ Զատուլինի, ԱՄՆ-ի աճը կատարվում է Ռուսաստանի հաշվին՝ Հայաստանում։
Նա նշում է, որ Մեծամորի ատոմակայանը, որն այժմ ապահայտում է Հայաստանը էլեկտրաէներգիայով, վերանորոգվել և վերագործարկվել է Ռուսաստանի շնորհիվ։ Այս փաստը, ըստ նրա, ցույց է տալիս Ռուսաստանի ազդեցության ակնհայտ ցանկալիությունը տարածաշրջանում։ Նա հիշում է, թե ինչպես 1990-ականների սկզբին, երբ այցելում էր Երևան, քաղաքի բնակիչները փայտով էին տաքանում, քանի որ էլեկտրաէներգիա չկար։ Այս իրավիճակը վերացվել է Ռուսաստանի օգնության շնորհիվ։ Հիմա, ըստ Զատուլինի, Հայաստանի կառավարությունը, որը նրա խոսքով, «չի հիշում այդ օգնության մասին», պայմանավորվում է ամերիկացիների հետ՝ հեռանալով «Ռոսատոմի» հետ համագործակցությունից։
Նա նաև նշում է, որ նմանատիպ քայլեր ձեռնարկում է նաև Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևը, որին Վենսը մտադիր է այցելել Հայաստան այցելելուց հետո։
Զատուլինը դատապարտում է Հայաստանի դժկամությունը Ռուսաստանին ներառել TRIPP («Թրամփի ուղի հանուն միջազգային խաղաղության և բարգավաճման») նախագծում, որը նախատեսում է Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև երկաթուղային և այլ ենթակառուցվածքների կառուցում։ Նրա խոսքով՝ Հայաստանը փորձում է կամուֆլյաժի համար պարոն Փաշինյանին կանչել Ռուսաստանին որպես վերանորոգող, որպեսզի Ռուսաստանը չլինի այդ նախագծի մասնակից։
Նա նաև հիշեցրել է, որ Ռուսաստանը «շատ անհանգստացած է, ինչպես հայտնի է, նույնիսկ կռվում է, որպեսզի Ուկրաինան չանդամակցի ՆԱՏՕ-ին», և ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը պաշտպանում է այդ պահանջները։ Ըստ նրա՝ Ադրբեջանի ամենամոտ ռազմաքաղաքական դաշնակիցը ՆԱՏՕ-ի անդամ Թուրքիան է, որը, ըստ էության, արդեն ձեռք է բերել իր բազաները Ադրբեջանում։
Եվ վերջում, նա նշում է, որ Հայաստանի տնտեսությունն աճում է Ռուսաստանի հետ կապի հաշվին, ոչ Եվրամիության հետ կապի հաշվին։ Հայաստանի ներմուծման 37%-ը գնում է Ռուսաստան, ինչը ցույց է տալիս երկու երկրների միջև առկա խորը տնտեսական կախվածությունը։
