ՀՀ Ազգային ժողովում երկրորդ ընթերցմամբ քննարկվում է «Գերակա հանրային շահի ապահովման նպատակով գույքի օտարման մասին» օրենքում և հարակից օրենքների փաթեթում կատարված փոփոխությունների նախագիծը։
Ներկայումս գերակա հանրային շահի ապահովման նպատակով սեփականության օտարման հետ կապված հարաբերությունները կարգավորվում են գործող օրենսդրությամբ։ Չնայած օրենսդրական նորմերի շարունակական կատարելագործմանը, առկա են մի շարք խնդիրներ, որոնք նախատեսված են լուծման։
Հիմնական խնդիրներից մեկը սեփականատերերի սահմանափակված դերը գնահատման գործընթացում է։ Ըստ ներկայիս օրենսդրության՝ սեփականատերը չունի իրական ազդեցություն օտարման գործընթացում գնահատման վրա։ Բացի այդ, հանրության գերակա շահերի ճանաչման վերաբերյալ կառավարության կողմից կայացվող որոշումները երբեմն բավարար չափով հիմնավորված չեն, ինչը նույնպես խոչընդոտում է գործընթացի արդյունավետությունը։
Փոփոխությունների փաթեթը նպատակ ունի լուծելու այս և այլ խնդիրներ՝ ուղղված լինելով օրենսդրական նորմերի կատարելագործմանը։
Նախատեսվող հիմնական փոփոխությունները հետևյալն են․
1. Հիմնավորվածության բարձրացում: Օրենսդրորեն ամրագրվելու են դրույթներ, որոնք պարտադիր կդարձնեն կառավարության որոշումների հիմնավորվածության բարձր մակարդակը։ Սա նշանակում է, որ որոշումները կներառեն ավելի մանրամասն և համապարփակ տեղեկություններ, որոնք կբացատրեն, թե ինչու է տվյալ գույքի օտարումը անհրաժեշտ հանրային շահերի համար։
2. Մեթոդաբանության սահմանում: Կսահմանվի գերակա շահերի ճանաչման վերաբերյալ որոշումների ընդունման մեթոդաբանությունը։ Սա կապահովի, որ որոշումները կայացվեն ավելի համակարգված և կանխատեսելի եղանակով, ինչը կբարելավի դրանց նկատմամբ պահանջները։
3. Սեփականատերերի խրախուսման գործիքակազմ: Օտարվող գույքի սեփականատերերի համար կմշակվի խրախուսման համակարգ։ Եթե սեփականատերը համաձայնվում է ձեռք բերողի առաջարկած փոխհատուցման չափի հետ, նրան կտրամադրվի գործող օրենսդրությամբ նախատեսվածից 15 տոկոսով ավելի բարձր փոխհատուցում։ Սա կապահովի գույքի գնահատման գործընթացում սեփականատերերի և գույքային իրավունքներ ունեցող այլ անձանց համար ավելի մրցունակ հնարավորություններ։
4. Գնահատման կանոնների բարելավում: Կբարելավվեն օտարվող գույքի նկարագրության կազմման և դրա գնահատման կանոնները։ Կնախատեսվեն գույքի գնահատման ժամանակ հաշվի առնվող հանգամանքները, ինչպես նաև վնասված գույքի շուկայական արժեքի գնահատման առանձնահատկությունները։
5. Գույքի տեսակների դասակարգում: Օտարման ենթակա գույքի տեսակները կարող են դասակարգվել ոչ միայն անշարժ, այլև շարժական գույքի տեսքով։ Սա կնշանակի, որ օրենսդրությունը կկարողանա ավելի լայնորեն կիրառվել տարբեր տեսակի գույքի նկատմամբ։
6. Գրանցման կարգավորում: Կանոնակարգվեն օտարման ենթակա շարժական և անշարժ գույքի գրանցման ժամանակ Կադաստրից բացի այլ պետական մարմինների գործունեությանը վերաբերող դրույթները։ Սա կապահովի գործընթացի ավելի հստակ և կանոնավոր ընթացքը։
Այս փոփոխությունների ընդունումը կնպաստի պետության շահը ճանաչող օրենսդրական նորմերի կատարելագործմանը, կբարձրացնի կառավարության համապատասխան որոշումների հիմնավորվածությունը և կբարելավի դատավարական և դատական ընթացակարգերը։ Նախագիծը նախապես ներկայացվել է Վենետիկի հանձնաժողովին և ստացել դրական եզրակացություն։
